Bahçe Tasarımı ve Alanı Verimli Kullanma

Kısa cevap: İyi bir bahçe tasarımı ve planlama, üç ölçümle başlar: güneş, su, eğim. Önce alanı kağıda çizin. Gün içinde nerelerin kaç saat güneş aldığını not edin. Su kaynağına uzaklığı ölçün. Eğim varsa yatakları eğime dik yerleştirin. Sonra yolları ayırın, kalan alanı 100–120 cm genişliğinde yataklara bölün. Bu düzenle malzeme masrafı düşer, verim artar.

1. Alanı Ölç ve Kağıda Dök

Tasarım, tahminle değil ölçüyle olur. Şerit metre ve kareli kağıt yeter.

• Bahçenin dış sınırlarını ölçün. 1 metreyi 1 kare kabul edin.
• Sabit unsurları çizin: duvar, çit, ağaç, su vanası, kanalizasyon kapağı, elektrik direği.
• Kuzeyi ok ile işaretleyin. Bu ok, sonraki tüm kararların referansı olur.
• Gölge yapan yapıların yüksekliğini de yazın. 3 metre yüksek duvar, kışın 5–6 metre gölge atar.

Çizimin iki kopyasını alın. Biri kalıcı harita, diğeri her yıl değişen ekim planı olsun.

2. Güneş Haritası Çıkar

Bitki seçimini toprak değil, ışık belirler. Bir gün ayırın ve üç kez fotoğraf çekin: sabah 9, öğlen 13, ikindi 17.

• 6 saat ve üzeri güneş: Domates, biber, patlıcan, kabak, fasulye, çilek.
• 4–6 saat: Kök sebzeler, soğan, sarımsak, lahana grubu.
• 2–4 saat: Marul, ıspanak, roka, maydanoz, nane.
• 2 saatin altı: Yetiştirme yapmayın. Depo, kompost, oturma alanı ya da alet dolabı için ayırın.

Yaz ve kış güneşi farklıdır. Mümkünse haritayı iki mevsimde de kontrol edin. Bölgeye uygun bitki seçimi ile bu harita birlikte çalışır.

3. Eğimi Lehine Çevir

Eğim sorun değil, araçtır. Yanlış kullanılırsa toprak ve gübre aşağı akar.

Hafif eğim (%5'e kadar)

• Yatakları eğime dik (yatay) yerleştirin. Su yataklarda tutulur.
• Yatak kenarlarına taş veya kalın dal dizin. Basit bir set yeter.

Orta ve dik eğim (%10 üzeri)

• Teras yapın. 2–3 basamak bile fark eder.
• Set malzemesi için bahçeden çıkan taşları, kırık tuğlayı, kalın kütükleri kullanın. Maliyet neredeyse sıfır olur.
• Meyve ağaçlarını eğimin üst kısmına dikin. Kökler soğuk havayı ve fazla suyu sevmez, ikisi de çukurda birikir.

Eğimin dip noktası soğuk hava gölüdür. İlkbahar donunda ilk zarar orada görülür. Hassas fideleri oraya koymayın.

4. Suyu Merkeze Al

Sulama, bahçede en çok zaman yiyen iştir. Tasarım aşamasında çözülür.

• En çok su isteyen bitkileri musluğa en yakın yerleştirin.
• Hortum çekme mesafesi 15 metreyi geçmesin. Geçerse iş yük olur, bahçe ihmal edilir.
• Çatı olukları varsa altına varil koyun. Yağmur suyu bedava ve klorsuzdur.
• Damlama hattı planlıyorsanız yatakları düz ve eşit uzunlukta yapın. Farklı boyda yataklar hat israfı demektir.
• Yolları hafif eğimli bırakın. Yağmur yolda birikmesin, yatağa aksın.

5. Yatak ve Yol Ölçüleri

Standart ölçüler işi kolaylaştırır. Malzeme kesimi de netleşir.

Yatağa asla basmayın. Sıkışan toprak havasız kalır. Toprak hazırlığına harcadığınız emek boşa gider.

6. Dikey ve Katmanlı Kullanım

Alan küçükse yukarı doğru büyüyün.

• Kuzey kenara kazık ve tel gerin. Fasulye, salatalık, bezelye tırmansın.
• Yüksek bitkiler kuzeyde, kısa bitkiler güneyde olsun. Gölge kimseyi vurmaz.
• Domates sıraları arasına marul ekin. Marul, yaz sıcağında gölgeden faydalanır.
• Duvar dibi sıcaktır. Biber ve patlıcan orada erken uyanır.
• Bodur meyve ağaçlarını yatak dışına, yola bakan kenara alın. Kök rekabeti azalır.

7. Maliyeti Düşük Tutan Kararlar

• Kademeli kurun. İlk yıl iki yatak açın. Yürüyorsa büyütün.
• Yol malzemesi: Kartonu serin, üstüne talaş veya kuru yaprak. Yılda bir yenilenir.
• Yatak kenarı: Palet tahtası, ahşap kütük, taş. Yeni kereste en pahalı seçenek.
• Kompost alanını başta ayırın. Sonradan yer bulmak zor olur. Gölgede, mutfağa yakın 1 m² yeter.
• Alet dolabını yataklara yakın koyun. Her seferinde eve gitmek işi yavaşlatır.

8. Yaygın Tasarım Hataları

• Çok geniş yatak açmak. Ortasına ulaşamazsınız, orta kısım ihmal edilir.
• Ağacı yatağa çok yakın dikmek. 3–4 yılda kök ve gölge sebzeyi bastırır.
• Su kaynağını hesaplamamak. Temmuz